Chuyện Lặt Vặt

 

 

    C Kho Tộ

Chuyện LẶT VẶT   -   Cốc Chủ

 

 
Ni chuyệnMiền Nam Xưa Cũ
ng B xưa để lại cho hậu thế mn C KHO TỘthiệt l qui chiu!?
Mn C Kho Tộ hồi xưa đ bo hại n mang tiếng đời tới by giờ!!!
Khi ni tới mn C Kho Tộ th chỉ c C R mới Kho Tộ m thi
Cn những loại c đồng khc như C Lc, C Tr th muốn ngon mặn m chỉ Kho Tiu trong trch, trong ơ
. chớ hỏng ai lấy c lc c tr đem Kho Tộ bao giờ
V C Lc C Tr thn c di, th lm sao để nguyn con v Tộ m kho.(?!)
Cn con C Ko th Kho Tiu, chớ chưa thấy ai đem Kh Tộ!
Ni sơ chuyện vui về con C Ko
Hồi xưa, C Ko l c rẻ nhứt trong những loi c đồng, C Ko rẻ tới độ:
-         Mầy ngho m ham coi Cải Lương, chỉ c nước mua V C Ko con ơi!
Ni vậy th tội nghiệp con C Ko qu nha
V C Ko l v xa nhứt sn khấu, nghĩa l khn giả nhn khng rỏ mặt những Nghệ Sỉ m mnh mến - mộ, nhưng ghiền giọng ca nn buột lng phải đi coi
. &&&&&
Nhắc sơ lại, cch nay hơn thế kỷ Lc ấy
Chn Tộ T Tượng l thứ dng hng ngy, c 2 loại : Đồ Kiểu v Đồ Snh.
1-/     Đồ Kiểu tức đồ tu l chn t tượng vv loại tốt, mu trắng, vẻ xanh (như đồ Bt Trng). Loại chn t nầy, mỏng-dnh, gỏ v, m thanh vang ra trong vắt, nh no giu c mới n v cất kỷ trong Tủ Chn, khi c đm tiệc, mới dm đem ra dng, cn hng ngy hỏng xi, v sợ bể đổ kiểu, sợ khờn, sợ mẻ miệng chn!
2-    Đồ Snh tức l chn tộ loại thường, c trng men mu vng hơi sậm trong ngoi, c vẻ hoa văn, đồ snh nầy cứng như đ, lại cn. dầy cui, rẻ tiền, để dng hng ngy nn cn c tn l Chn Đ, T Đ
Khi Đồ Snh bể thnh miếng nhỏ th gọi l Miểng Snh.
Miển Snh nầy v c trng men, nn rất bn, c thể dng lm dao để Cắt, Git Hơi.
Th dụvề ci rất bn => Dậm miểng snh lủng cẳng mu phun t le
Trong Đồ Snh dng hng ngy, th Đặc Biệt Nhứt l ci Tộ Snh
Tộ Snh l vật dụng để đm ớt, tỏi để lm Tộ Mắm Thấm để chấm rau luộc hay để ăn với c lc nướng rơm cuốn bnh trngvv
Cn Tiu th chỉ đm trong Cối Đm Tiu m thi!
Cối nầy bằng đ bề honh em em gang tay, su non tất ty, c hnh th từa tựa ci Chum trn Cnh Đồng Chum bn Lo(bn Lo c Lụa Lo l b chấy)
Cũng c khi Tộ Snh đựng canh cơm thịt c như Chn, T, Tượng
Hỏi =>Vậy tại sao
ng b xưa chỉ dng ci Tộ để Kho C R
.m sao hỏng dng ci Chn, T hay Tượng!?
Đp => Kho C R trong Tộ l do Ci Tộ chơi cắc cớc Ci Eo!
Vậy hnh th Ci Tộ ra sao v Ci Eo Tộ l ci g m ni l Đặc Biệt Nhứt?!
Xin qu đọc giả nhắm mắt tưởng tượng dm Ci Tộ vẻ 2 chiều trn giấy sau đy:
Ci Tộ (cắt ngang mặt phẳng) gồm 2 ci hnh thang cn lật ngược chồng ln nhau:
Hnh Thang Lớn (l hng tộ) nằm trn, Hnh Thang Nhỏ (l đy tộ) nằm dưới
V ci Hnh Thang Nhỏ nằm dưới =>>> đ chnh l ci Eo Tộ
By giờ đọc giả tưởng tượng tiếp vể khng gian 3 chiều của Ci Tộ3 D:
Miệng Tộ trn cở 1 gang tay v ci Tộ cao non 2/3 gang tay
Đy Tộ = 1/3 Miệng Tộ.
Đy Tộ => cũng l Đy Eo (nn ci tộ đứng rất vửng)
Eo Tộ cao cở 1/3 Hng Tộ
Đy Eo Tộ (đy tộ) rất dầy, dng để đm muối tiu, tỏi, ớt
V đy tộ rất dầy nn Chy Đm Tiu dộng mạnh hỏng sợ Nứt Đy Tộ
Tm lại, ci Eo Tộ giống ci ly xy chừng
Eo Tộ cũng l Ci Nồi đựng nước mắm, khi kho c r trong Ci Tộ
&&&&&&.
Trong dn gian xưa, c những vật dụng chn tộ trong nh như:
Tộ, T, Tượng, Chậu, Ảng (đồ lm bằng Snh, trng men mu vng,dầy, nặng)
ẢNG       => l đồ đựng nước (cho tru b uống) đường knh cở 1 thước cao 8 tấc.
CHẬU    => dng dể giặt đồ, đường knh chậu cở 4 tất, cao hơn 2 gan tay
TƯỢNG => dng để đựng canh trong bửa ăn (một Tượng canh chua)
Tԅ. => dng để dựng nước (một T tr huế)
TỘ          => nhỏ nhứt => dng đựng nước mắm hay để đm tỏi ớt
V dụ ni : - Con Hai mầy pha một Eo Tộ nước mắm coi
.&&&&&&.
By giờ khng thấy Ci Tộxuất hiện trn bn ăn nữa, hỏng biết do đu(?!)
Người xưa kho c r trong tộ l do Ci Eo Tộ hay-ho đo-để nầy đy!!!
C R để Kho Tộ l c r lớn cở 3 ngn tay đổ ln v khi Kho Tộ, chỉ kho 2 con m thi, v Ci Tộ chỉ chứa 2 con c r l chật-nt Mặt Eo
Mn C R Kho Tộ l mn ăn kh cng phu
Vật dụng gồm:
-         2 con c r lớn lm sạch sẻ như mọi c khc.
-         Một Eo Tộ nước-mắm-tỉn hạng nhứt ( Phan Thiết hay Ph Quốc)
-         Than cy ổi, cy v sửa, lục mứt than loại cy nầy đượm lu tn.
-         Một t đường tn(khng xi đường ct)
-         Một nhm tp mở (mở sống thắn lấy mở nước, cn xc, xc => tp mở)
-         Vi tri Tiu Lốp kh được đm nhuyễn (đm trong cối đm tiu)
-         Dăm bảy l Hnh Hương xắc nhỏ
Ni thm về tri Tiu Lốp:
Tiu Lốp l loại tiu c tri cở ngn tay t, di 2 lng tay, tri tiu lốp c hột nhỏ cở chưn nhang, hột nằm rải rc lưa thưa ton tri, khi chn đỏ mềm, đem phơi kh, 4 k tri tươi cn 1 k tri kh, tri tiu kh nầy, khi đm nhuyễn c mi thơm đặc trưng.
Tiu Lốp Kh dng lm Muối Tiu cho b đẻ ăn cho ấm bụng khi cn nằm ổ trong thng đầu khi sanh con v dng Tiu Lốp trong mn Thịt Kho Tiu, C Kho Tiu cho người mới sanh con để ăn nn thuốc
Muốn c hột tiu lốp rng, th khi tiu chn đỏ mềm, ngm nước cho tri chn mềm nhảu, để tri rả cơm, sau đ ry lấy hột, hột tiu nầy cay cũng y như Tiu Sọ.
Cn đm tiu lốp l đm cả một tri kh vừa hột vừa cơm
V đm nt nguyn tri tiu kh, nn khi Nm tiu v canh, c, thịt kho th ci chất trong tiu lốp ha quyện với nồi c kho, nn nghe n ngọtnhư vầy =>
.bỏ tiu cho ngọt
.bỏ hnh cho thơm
(đ l cu ht ru em, m nhqun khc trn rồi !!!)
Bỏ Tiu cho ngọt l do cơm của tri tiu lốp lm cho canh, đồ kho c vị ngọt.
Cn nếu ry lấy hột, th hột tiu lốp cũng caythầy chạy, chớ hỏng nghe ngọt!
Cn.bỏ Hnh cho thơm =>>> Hnh đy l l Hnh Hương
Lại ni thm về Hnh Hương:
Hnh Hương thơm gắtmi hnh, t ai dmgan, v l hnh nầy để ngửi thử, v mi hnh lmchảy nước mắt tức th, v thế mới ku l Hnh Hương
Cy Hnh Hương cao chừng 1 gang tay, cy chỉ c bốn năm l, l thứ 6 tự động gi rồi a vng, ho hắt rủ xuống gốc, khi lấy l, chỉ tước mỗi cy hnh 1 l, bụi hnh thường c ba bốn cy, nh no cũng trồng hnh chừng chục bụi trn ci Ging Hnh, ging hnh cao ngang bụng, bởi loại hnh nầy chịu hạn nn khng trồng thnh Liếp ở dưới đất như Hnh Tru, v Hnh Hương rất sợ n nước
Do đ Hnh Hương phải trồng trn ging, để cy hnh khỏi bị thi gốc
Lại ni to lao thm=>>> trong sch bi ni về mạng thổ:
-         ng anh mạng thổ, nhưng thổ của ng anh đyl đất ging hnh!
                (l đất trồng trn ging Hnh Hương nầy đy)
-         B chị mạng thổnhưng l đất t v(đất c chc x)
                ( đất t v l đất của ổ ong trn vch, trong cửa)
ng b xưa chỉ dng loại Hnh Hương nầy để nm nồi canh hay Kho C
               (bỏ tiu cho ngọt, bỏ hnh cho thơm)
Cn hnh bn cả cy lun gốc rể ở ngoi chợ l Hnh Tru, t mi thơm, loại nầy c thể ăn sống hay luộc chn
Loại Hnh Tru nầy nm canh hay thịt c kho th trật quẻ, hỏng thấy mi lai g
Giờ phải ni thm về ci Ging Bếp hồi xưa cho đủ bộ lun:
Ging Bếp lun lun ở nh dưới trong căn nh ngi 3 căn song chử Đinh
Tại sao phải lm Ging Bếp để nấu mướn? (v nấu cơm ở dưới đất c sao đu)
Lm Ging Bếp để trnh cho trẻ con hai ba tuổi đi lẩm đẩm ph ng To, hỏng nn!
Ging Bếp gồm 4 trụ, hnh chử nhựt, cao ngang bụng, dưới nền bếp lt cy, bn trn nền, lấy rơm trộn đất st, trng lng thnh nền bếp, cũng bởi nền bếp bằng đất, nn nấu cơm khỏi sợ bị lửa chy bếp!
Bn dưới nền bếp l chổ chất củi kh, củi kh nấu nướng khng c khi
Trn ging bếp, Bn Tri bếpl ng To, đ l 3 cục đất st nhồi, nắn thnh khối vung, cao hơn 1 gang tay, hơi cong v trong
Tại sao ng to chỉ được 3 ng m khng l 4 ng ???
ng B xưa cũng biết rằng 3 điểm l một mặt phẳng v 4 điểm l 2 mặt phẳng
Ba ng to l 1 mặt phẳng, nn nồi canh lun lun vửng, hỏng gập - ghnh
Bn Phải bếp l ng L v ng L l chổ =>>> Kho C R Bằng Tộ.
Thực hnh C (r) Kh Tộ như sau:
C Kho Tộ được nấu bằng than, khng nấu bằng củi, để trnh khi củi tp v con c lm biến mi mất ngon
Như vậy, hồi xưa.
Muốn c than để nấu C Kho Tộ, th nồi cơm phải nấu bằng ng L v chụm-l bằng những loại cy gổ cứng như ổi, v sửa, xoi để c than lu tn!
Cơm chn, đem dần nồi nghĩa l phủ than xung quanh nồi, đểlấy Cơm Chy
Cơm Chy m ăn với C R Kho Tộ ln đ b tm ơi!!!
V ng L đ nấu cơm rồi, nn l đ nng sẳn, cn than đang hực lửa, lấy đủa sắt (dng gắp lửa trong bếp) gc ngang ng l v để ci Tộ C R ln l xong ngay.
By giờ bắt đầu:
Để 2 con c r v tộ, bn dưới c, nghĩa l ở ci Eo Tộ, đổ nước mắm tỉn đầy eo tộ, bỏ thm x đường tn, cho nước mắm tỉn ngọt dịu khng mặn cht v khng qun bỏ thm t nước mu để c r kho c mu sậm hỏng mc-chằn, thấy mất ngon!
Để tộ c kho thng tn ten trn cy đủa sắt vắt qua ng l
Bn dưới c đống than đang đỏ rực, đừng sợ bể Tộ, v đy tộ được lm rất dầy
Khi tộ c bắt đầu si ở ci Eo Tộ, tức th Bọt nước mắm sẻ phồng ln phủ dọc bn 2 con c, chưa nghe thơm mi c kho
Khi nước mắm trong eo cạn, cn sền sệt, lật c, đổi mặt trn xuống dưới, thm nước cho nước trong eo tộ bớt keo, tộ lại sội ln
Lưu l 2 con c r vẩn nằm trn Miệng Eo (khng nằm st đy eo)
Khi T C si x bọt lần 2, th mi C Kho Tộ liền cất cnh bay v mũi chủ nh v bay qua nh hng xm rồi bay lun v mũi kẻ lng du bất chợt đi ngang
Ai hửi thấy, cũng đều biết c nh no đang chơi C Kho Tộ đy n!!!
Khi si dạo 2, nước cốt trở nn sền sệt ở trong eo tộ, một mớ sẻ bao quanh hong tộ c mu sẩm đậm v phủ lấp sấp con c r.
( nước cốt nầy m quệt đủa, rồi l lưỡi liếm th chỉ c nước ngậm m nghe thi)
Liền đ, gia chủ bỏ v tộ mấy l hnh hương sắc nhỏ, rắc v tộ nhiều tri tiu lốp đm nt, tiu rắchơi nhiều một x để lấy chất cay, ăn cơm mới ngon
Sau cng bỏ v tộ một nhm tp mở đểthm chất bo m cũng thơm lun!
V nhắc ci Tộ đang bốc khi xuống khỏi ng l, rồi đem tới bn ăn v chp!!!
&&&&&&.
V kho c bằng than, nn bn ngoi tộ khng c dấu đen bồ hng, nn tộ c r kho khng thấy b hng đen đen g hết!!!
Hương vị ngon c liệt của C Kho Tộrất khc với c kho bằng nồi, trch hay ơ (ơ tay cầm, d tay cầm) l do ở cikhoảng trốngcủa Ci Eo Tộ
N giống như =>>>
Nấu cơm thố khc với nấu cơm thường l do cơm thố nằm trong Ci Xửng v cch đy nồi nước nng một khoảng giống eo tộ
Cơm Thố xốp ngọt hơn.. cơm thường. th=>>>
C Kho Tộ cũng xốp.. ngọt ngon hết xẩy l phải qu rồi!!!
C 3 cch để kho c:
C Kho trong Nồi, l để c nước c chan cơm hay đm nước c kho với tỏi ớt chanhchấm với rau cải dưa leo
C Kho Tiu (kho trong ci ơ c quay hay ơ tay cầm)
C Kho Tộ. th ngon b chấy b con ơi
.&&&&&
Ăn Cơm với C R Kho Tộ, phải ăn lc cơm c cn nng hổi
Đang ăn cơm, mồ hi mồ k nhễu nho đầy mặt mới đng điệu nng dn:
Lc nầy, ngẫm nghĩ thấy
Nhứt Sĩ, nh Nng,
Hết gạo chạy rng,
Nhứt Nng, nh Sĩ !!!
.(?!).

 
                                   
Chng Hiu 374 

     

TRANG CHNH

Copyright by anloc471.com 2009. All Rights Reserved. Design Ngoc341